Blog

Gdy zdrowie to coś więcej niż brak choroby

26.01.2026r

Psychologia zdrowia powstała w USA, gdy zaczęto zauważać, że na nasze zdrowie wpływają nie tylko leki i badania ale też sposób myślenia, emocje, styl życia i relacje z innymi. Jej twórca, Joseph Matarazzo podkreślał, że psychologia może realnie wspierać ludzi w dbaniu o zdrowie, zapobieganiu chorobom i radzeniu sobie z leczeniem. To dziedzina, która pomaga zrozumieć, dlaczego jedni potrafią dbać o siebie skuteczniej niż inni i jak zachowujemy się, gdy chorujemy.

Zanim się rozwinęła, próbowano już łączyć ciało i psychikę. Medycyna psychosomatyczna zakładała, że stres i wewnętrzne napięcia mogą wpływać na ciało i prowadzić do chorób. Medycyna behawioralna skupiała się na tym, jak nasze nawyki i wyuczone zachowania (np. brak ruchu czy palenie) odbijają się na zdrowiu. Psychologia medyczna natomiast przyglądała się temu, jak choroba wpływa na psychikę i jak ważna jest relacja między lekarzem a pacjentem. Psychologia zdrowia połączyła te spojrzenia, dodając do nich bardziej „ludzkie” podejście w coraz bardziej zautomatyzowanej medycynie.

Grafika przedstawia harmonię między umysłem a ciałem, ukazując zdrowie jako efekt równowagi psychicznej, relacji społecznych i zdrowego stylu życia. Symboliczne elementy codziennych wyborów, ruchu, spokoju i wsparcia podkreślają holistyczne podejście do dobrostanu

Jak psychologia tłumaczy różnice między ludźmi?

09.01.2026r

Z czasem psychologia zaczęła odchodzić od myślenia, że człowieka da się opisać jednym prostym „typem”. Tak narodziły się podejścia bardziej elastyczne, które patrzą na osobowość jak na zestaw cech i wymiarów. Jednym z ważnych kroków w tym kierunku była neopsychoanaliza – nurt, który zwrócił uwagę na to, jak silnie kształtują nas relacje, kultura i społeczeństwo. Badacze tacy jak Karen Horney, Harry Sullivan czy Erich Fromm podkreślali, że nie żyjemy w próżni, a nasze lęki, potrzeby i sposoby radzenia sobie z trudnościami często mają swoje źródło w kontaktach z innymi ludźmi.

Co mówi o nas psychologia psychodynamiczna?

15.12.2025r

Podejście psychodynamiczne zakłada, że naszym zachowaniem w dużej mierze kieruje to, czego… nie jesteśmy świadomi. Freud uważał, że w nieświadomości kryją się pragnienia, wspomnienia i emocje, które mimo ukrycia wpływają na nasze decyzje, relacje i reakcje. Tworzą one dynamiczną „grę” między trzema częściami psychiki:
Id – impulsywną, popędową częścią działającą według zasady „chcę natychmiast”,
Ego – realistycznym „pośrednikiem”, który próbuje pogodzić nasze pragnienia z wymaganiami rzeczywistości,
Superego – wewnętrznym „głosem norm”, reprezentującym nasze wartości, zasady i poczucie powinności.
Freud uważał, że to właśnie napięcia między tymi trzema elementami kształtują naszą osobowość.

Grafika pokazuje ludzki umysł jako przestrzeń wewnętrzną, w której współistnieją różne siły psychiczne. Symbolicznie przedstawia wewnętrzny dialog między impulsami, rozsądkiem i normami, które wspólnie wpływają na nasze myśli, decyzje i zachowanie

Jak zmieniało się myślenie o tym, jacy jesteśmy?

10.12.2025r

 Kiedyś psychologowie próbowali dzielić ludzi na kilka prostych „typów”. Szybko jednak okazało się, że to za mało – przecież każdy z nas jest bardziej skomplikowany niż jedna etykieta. Dlatego zaczęto patrzeć na osobowość jako na zestaw wymiarów, które zmieniają się w zależności od osoby.

Duże znaczenie miały pomysły Carla Gustava Junga. To on opisał introwersję i ekstrawersję – dwa sposoby kierowania swojej energii. Jedni ładują baterie w świecie ludzi, inni w ciszy i własnych myślach. Ta prosta idea otworzyła drogę do bardziej elastycznego myślenia o osobowości.

Grafika pokazuje przejście od prostego dzielenia ludzi na „typy” do nowoczesnego rozumienia osobowości jako zestawu zmiennych cech. Ilustruje wpływ Junga oraz innych badaczy i prowadzi do modelu Wielkiej Piątki jako współczesnego sposobu opisu różnic między ludźmi.

Jak psychologia odkrywa to, kim jesteśmy?

2.12.2025r

Psychologia nie opiera się na intuicji – korzysta z różnych metod, by zrozumieć ludzkie emocje, decyzje i zachowania. Psychologowie badają zarówno to, co wspólne większości ludzi, jak i to, co wyjątkowe u pojedynczej osoby.

Stosuje się dwa główne podejścia badawcze: ilościowe i jakościowe. Metody ilościowe pozwalają mierzyć zjawiska za pomocą testów i kwestionariuszy, natomiast jakościowe pomagają zrozumieć osobiste doświadczenia poprzez wywiady i analizę historii życia. Coraz częściej łączy się oba podejścia, aby uzyskać pełniejszy obraz człowieka.

Na grafice widać symboliczne przedstawienie ludzkiego umysłu: sylwetkę głowy z mózgiem, w którym brakuje jednego puzzla oraz dwie osoby prowadzące badania – jedna wypełnia dokumenty, druga rozmawia i notuje, a wokół znajdują się ikony wykresów, ankiet i narzędzi badawczych, co pokazuje proces poznawania człowieka przez psychologię

Psychologia – czym właściwie jest i po co nam wiedza o człowieku?

21.11.2025r

Psychologia to nauka, której nazwa wywodzi się z greki: „psyche” oznacza duszę lub ducha, a „logos” – wiedzę, słowo lub rozumowanie. Dosłownie więc „psychologia” to nauka o duszy.
Choć jej początki sięgają filozofii starożytnej, sam termin pojawił się dopiero w XVI wieku, a na dobre upowszechnił się w XVIII wieku dzięki Christianowi Wolffowi.

djęcie to prosta, symboliczna grafika pokazująca ludzką głowę z mózgiem oraz otaczające ją ikony związane z psychologią — wiedzę, relacje, rozwój i procesy myślowe. Ilustracja łączy elementy nauki, emocji i ludzkich zachowań, podkreślając znaczenie zrozumienia siebie i innych

Myśli jako drogowskazy, nie wrogowie

13.11.2025r

Każdego dnia przez nasz umysł przepływają setki myśli: od neutralnych, przez przyjemne aż po te trudne i natrętne. Często właśnie te ostatnie najmocniej wpływają na nasze samopoczucie. W naturalny sposób próbujemy je odrzucać, walczyć z nimi lub uznajemy je za coś, co „psuje” nasz spokój. A co, jeśli zamiast wroga potraktowalibyśmy myśli jak drogowskazy?

Myśli, nawet te niechciane, niosą w sobie informację. Zazwyczaj próbują nas przed czymś ochronić, zwrócić uwagę na potrzebę bezpieczeństwa, kontroli lub uznania. Jeśli zatrzymamy się na chwilę i przyjrzymy im z ciekawością zamiast z lękiem, możemy odkryć, co tak naprawdę chcą nam powiedzieć.

Grafika ukazuje osobę z zamkniętymi oczami, z której głowy wyrastają strzałki niczym drogowskazy, symbolizujące różne kierunki myśli. Wokół unoszą się lekkie chmury, tworząc spokojną, refleksyjną atmosferę.

Jeśli to prawda, co to dla mnie znaczy?

30.10.2025r

Każdy z nas miewa chwile, w których czuje złość, wstyd, lęk czy smutek. To zupełnie naturalne. Kiedy takie emocje się pojawiają, często zaczynamy myśleć i zachowywać się w sposób, który z tych uczuć wynika.
Samo pojawienie się emocji i myśli nie jest niczym złym  to część bycia człowiekiem.

Ale jeśli jakaś sytuacja wywołuje w nas bardzo silne lub nieproporcjonalne emocje, to często znaczy, że dotknęła naszego głębszego przekonania o sobie.

Czym są przekonania?

Przekonania to nasze wewnętrzne filtry i nauki o sobie samym.
To zdania, które mamy gdzieś głęboko w głowie, np.

„Muszę być najlepsza, żeby zasługiwać na uznanie.”
„Nie wolno mi popełniać błędów.”
„Jestem gorszy od innych.”

Kobieta pogrążona w smutku i zamyśleniu symbolizuje moment, w którym emocje stają się lustrem ukrytych przekonań o sobie. Grafika pokazuje, jak z pozoru drobne sytuacje potrafią uruchomić głęboko zakorzenione uczucia i myśli.

Asertywność czyli sztuka mówienia „nie” - bez poczucia winy

22.10.2025r

Znasz to uczucie, kiedy zgadzasz się na coś, chociaż w środku wszystko w Tobie krzyczy „nie”?  Pomagasz, zgadzasz się, uśmiechasz,  a potem czujesz złość, w dużej mierze na siebie. Oto sygnał, że brakuje Ci asertywności.

Istotnym jest wiedza, że asertywność to nie bycie niemiłym. To nie jest też egoizm. To szacunek do siebie i innych w jednym. Asertywność to umiejętność wyrażania swoich myśli, emocji i potrzeb w sposób szczery, spokojny oraz bez agresji.  Co się dzieje, gdy jesteśmy nieasertywni?

  • gromadzimy frustrację,
  • robimy coś wbrew sobie,
  • tracimy energię i zaufanie do samego siebie.
Na ilustracji widoczna jest kobieta z krótkimi, ciemnymi włosami, ubrana w pomarańczowy sweter. Stoi naprzeciwko mężczyzny trzymającego clipboard. Kobieta ma poważny wyraz twarzy i unosi dłoń w geście „stop”. Scena symbolizuje postawę asertywną – spokojne, ale stanowcze powiedzenie „nie”.

O empatii i granicach

7.10.2025r

Relacja z osobą, która zmaga się z zaburzeniem osobowości potrafi być wymagająca emocjonalnie. W kontakcie może pojawić się złość, bezradność, poczucie winy, a nawet lęk. W relacji z kimś, kto doświadcza silnych wahań nastroju, chłodu emocjonalnego czy potrzeby kontroli, łatwo zatracić siebie.

Jak więc rozmawiać, żeby z jednej strony okazać empatię, a z drugiej nie przekroczyć własnych granic?

Relacja z osobą, która zmaga się z zaburzeniem osobowości potrafi być wymagająca emocjonalnie. W kontakcie może pojawić się złość, bezradność, poczucie winy, a nawet lęk. W relacji z kimś, kto doświadcza silnych wahań nastroju, chłodu emocjonalnego czy potrzeby kontroli, łatwo zatracić siebie. Jak więc rozmawiać, żeby z jednej strony okazać empatię, a z drugiej nie przekroczyć własnych granic? 1. Zrozumieć, nie usprawiedliwiać Zaburzenie osobowości nie jest „złym charakterem” ani wyborem. To sposób funkcjonowania, który często wyrósł z trudnych doświadczeń, zaniedbania, braku bezpieczeństwa, odrzucenia. Zrozumienie tego nie oznacza jednak akceptacji destrukcyjnych zachowań. Można mieć empatię dla czyjegoś cierpienia, jednocześnie nie zgadzając się na krzywdzenie siebie. Np. „Widzę, że trudno Ci zapanować nad emocjami. Chcę Cię wysłuchać, ale nie mogę pozwolić, żebyś mnie obrażał.” 2. Nie próbuj „naprawiać” Naturalnym odruchem jest chęć pomocy. Ale przy zaburzeniach osobowości to często prowadzi do błędnego koła: im bardziej próbujemy pomóc, tym bardziej druga osoba wymaga, testuje lub odrzuca. Zamiast „naprawiać”, warto towarzyszyć. Być obecnym, ale bez przejmowania odpowiedzialności za emocje drugiej strony. Przykład: „Słyszę, że czujesz się odrzucony. To musi być trudne. Co mogłoby Ci teraz pomóc?”

Mieszanie ról w relacjach – dlaczego to tak trudne?

8.09.2025r

Czy zdarzyło Ci się kłócić z partnerem i nagle poczuć, że rozmawiasz nie z dorosłym, ale z „dzieckiem”? Albo odwrotnie – że to Ty stajesz się rodzicem, który musi „wychowywać”, przypominać, kontrolować? A może w dzieciństwie to Ty przejmowałeś odpowiedzialność za emocje mamy lub taty, czując się bardziej dorosły niż oni?

To, co opisuję, w terapii schematu nazywamy pomieszaniem trybów. Oznacza to, że w bliskiej relacji przyjmujemy rolę, która nie jest naszą: dziecko staje się opiekunem rodzica, partnerka – „mamą” swojego partnera, a partner – „tatą” zamiast równym dorosłym.

Czy zdarzyło Ci się kłócić z partnerem i nagle poczuć, że rozmawiasz nie z dorosłym, ale z „dzieckiem”? Albo odwrotnie - że to Ty stajesz się rodzicem, który musi „wychowywać”, przypominać, kontrolować? A może w dzieciństwie to Ty przejmowałeś odpowiedzialność za emocje mamy lub taty, czując się bardziej dorosły niż oni? To, co opisuję, w terapii schematu nazywamy pomieszaniem trybów. Oznacza to, że w bliskiej relacji przyjmujemy rolę, która nie jest naszą: dziecko staje się opiekunem rodzica, partnerka - „mamą” swojego partnera, a partner - „tatą” zamiast równym dorosłym. Problem polega na tym, że takie odwrócenie ról: • zaburza poczucie równości w relacji, • budzi frustrację, złość i poczucie niezrozumienia, • zatrzymuje zdrową, dojrzałą bliskość. W zdrowym układzie każdy pozostaje na swoim miejscu: rodzic to rodzic, partner to partner, a dziecko to dziecko. Jeśli zauważasz, że w Twoim związku często wchodzisz w rolę „opiekuna” czy „nauczyciela”, zatrzymaj się i zapytaj: • Czy teraz rozmawia we mnie dorosły partner, czy może „rodzic”? • Czy oczekuję od drugiej osoby zachowania dorosłego, czy traktuję ją jak dziecko? Świadomość tych mechanizmów to pierwszy krok do budowania zdrowszych i bardziej partnerskich relacji. Jeśli widzisz taki problem u siebie lub w swojej relacji i potrzebujesz wsparcia, odezwij się do nas. Razem znajdziemy drogę do zdrowszych więzi.

Negatywne myśli i błędy w myśleniu

26.08.2025r

Z naszymi myślami spędzamy całe dnie. Towarzyszy nam cała gama obrazów i głosów – jedne niosą radość, inne lęk, jeszcze inne podsuwają krytyczne komentarze na nasz temat. Warto pamiętać, że pojawiają się one automatycznie i nie są prawdą o nas, a jedynie reakcją opartą na przeszłych doświadczeniach i przekonaniach.

Skoro mamy być ze swoimi myślami każdego dnia, dobrze byłoby traktować je jak przyjaciela, a nie jak wroga, prawda?

Negatywne myśli można zamienić w wewnętrzne wsparcie, wybierając życzliwość i jaśniejsze spojrzenie na siebie

Czy osobowość można zmienić?

18.08.2025r

Osobowość to zestaw cech, sposobów reagowania i myślenia, które sprawiają, że jesteśmy sobą. Często uważa się, że „charakteru nie da się zmienić” i faktycznie, podstawowe rysy osobowości są dość trwałe. Nie oznacza to jednak, że jesteśmy całkowicie „skazani” na swoje schematy myślenia i działania, zwłaszcza gdy zaczynają one powodować cierpienie czy konflikty z otoczeniem.

Grafika pokazuje kobietę, która w lustrze widzi spokojniejszą i szczęśliwszą wersję siebie, symbolizującą zmianę osobowości.

Rezyliencja psychiczna czyli zdolność, która może uratować Twoje zdrowie

8.08.2025r

W życiu nie da się uniknąć kryzysów. Choroba, utrata pracy, rozstanie, nagła zmiana planów – każdy z nas w pewnym momencie staje przed sytuacją, która może wywołać poczucie braku bezpieczeństwa. Nie mamy wpływu na wszystko, co nas spotyka, ale mamy wpływ na to, jak na to odpowiemy.

Wyobraźmy sobie palmę w czasie sztormu. Wiatr szarpie liśćmi, a fale uderzają w pień. Palma ugina się, ale się nie łamie. Gdy burza mija, znów stoi prosto.
Tak właśnie działa rezyliencja psychiczna czyli zdolność przystosowania się do trudnych warunków i powrotu do równowagi po różnych doświadczeniach.To nie jest bycie nieustannie silnym. To raczej zdolność powiedzenia sobie:
„To jest trudne. Boli. Ale dam radę się podnieść, krok po kroku.”

Transkrypcja Grafika przedstawia mężczyznę stojącego spokojnie w obliczu sztormu, obok którego wiatr wygina palmę, symbolizującą odporność i umiejętność przetrwania trudnych chwil.

Karanie ciszą

1.08.2025r

„Ciche dni”, ignorowanie, nieodpowiadanie na pytania, udawanie, że ktoś nie istnieje – to forma przemocy psychicznej, która często bywa bagatelizowana, zwłaszcza gdy występuje w rodzinie. A jednak jej skutki są głębokie, trwałe i niezwykle bolesne, zarówno w dzieciństwie, jak i w dorosłym życiu.

Czym jest kara ciszą?

Kara ciszą to świadome wycofanie się z kontaktu emocjonalnego lub komunikacyjnego w celu ukarania drugiej osoby. To nie chwilowe milczenie z potrzeby przemyślenia czy ukojenia emocji, ale celowe ignorowanie drugiego człowieka, które ma go zranić, zawstydzić, zdominować lub zmusić do uległości. To komunikat: „Nie zasługujesz na moją uwagę, jesteś nieważny.”

Dlaczego to boli – zwłaszcza dziecko

Dla dziecka kara ciszą to katastrofa emocjonalna. Dzieci uczą się kim są i ile są warte, patrząc w oczy opiekunów. Gdy zostają zignorowane, czują, że ich istnienie nie ma znaczenia. Brak odpowiedzi, brak kontaktu, brak reakcji – to nie tylko brak słów, to brak bycia widzianym. A dla dziecka to równoznaczne z poczuciem, że jest złe, niekochane, „niewidzialne”.

Ciche dni i ignorowanie to forma przemocy psychicznej, która rani równie mocno jak słowa czy czyny

Prokrastynacja – co to jest i jak sobie z nią radzić?

23.07.2025r

Prokrastynacja to tendencja do odkładania zadań na później, często bywa mylnie utożsamiana z lenistwem. W rzeczywistości ma bardzo niewiele wspólnego z brakiem motywacji czy niechęcią do działania. To złożony mechanizm psychologiczny, który znacznie częściej wynika z naszych wewnętrznych przekonań i sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami niż z cech osobowości takich jak  np. „brak ambicji”.

Osoby, które zmagają się z prokrastynacją, często opisują siebie jako „niezorganizowane”, „niezdecydowane” lub właśnie „leniwe”. W rzeczywistości za tym zjawiskiem często kryje się wewnętrzne napięcie związane z lękiem przed oceną, porażką, perfekcjonizmem, brakiem wiary w siebie lub niskim poczuciem własnej wartości.

To, że nie zabieramy się za zadanie, nie znaczy, że go nie chcemy wykonać – raczej oznacza, że coś w nas blokuje ten ruch. Często jest to obawa: „Nie zrobię tego wystarczająco dobrze”, „Jeśli się za to zabiorę, wszyscy zobaczą, że jestem beznadziejny”, „Nie dam rady, lepiej nawet nie zaczynać”.

Prokrastynacja to nie lenistwo – to ukryta walka z lękiem, perfekcjonizmem i wewnętrznym krytykiem

Jak zdystansować się od własnych myśli?

9.07.2025r

W ciągu życia bywają momenty, gdy w naszej głowie pojawiają się natrętne, nieprzyjemne myśli. Potrafią one obniżyć nastrój oraz rozregulować emocjonalnie. Zamiast walczyć z nimi lub się w nich zatracać, możemy nauczyć się dystansować od nich, dzięki czemu odzyskamy spokój i jasność umysłu.

W fachowej terminologii takie działanie nazywa się defuzją myśli. To technika, która pozwala nam „odczepić się” od myśli, zobaczyć je jako zwykłe słowa czy obrazy w głowie, a nie jako prawdę absolutną czy przymus do działania. Myśli to nie zawsze fakty. Często są to tylko interpretacje, obawy lub nawykowe oceny, które „przyklejają się” do nas i wpływają na emocje oraz zachowanie. Defuzja pomaga zauważyć myśli z dystansem, zamiast się z nimi utożsamiać i reagować impulsywnie.

Twoje myśli to nie fakty – obserwuj je, nie wierz we wszystko, co podpowiada umysł.

Pułapki myślowe z dzieciństwa

1.07.2025r

Terapia schematów to podejście psychoterapeutyczne, które pomaga nam zrozumieć, dlaczego mimo szczerych chęci wciąż wpadamy w te same emocjonalne pułapki, powielamy niekorzystne relacje lub reagujemy w sposób, który nam szkodzi. U jej podstaw leży założenie, że wiele naszych aktualnych trudności psychicznych to efekt głęboko zakorzenionych schematów, które powstały we wczesnym dzieciństwie.

Czym są schematy?

Schematy to głęboko utrwalone wzorce myślenia, czucia i reagowania, które kształtują się na podstawie naszych doświadczeń – szczególnie tych z dzieciństwa. Jeśli np. jako dziecko doświadczyłeś/aś odrzucenia, braku miłości, nadmiernej krytyki lub braku stabilności, mogły wykształcić się tzw. nieadaptacyjne schematy. Te wzorce „podpowiadają” ci, że jesteś bezwartościowy/a, że inni cię opuszczą, że musisz zasługiwać na miłość albo że nie możesz ufać ludziom.

Choć jako dorośli często zdajemy sobie sprawę, że te przekonania są przesadne lub krzywdzące, nadal kierujemy się nimi w codziennym życiu, często nieświadomie.

W cieniu dziecięcego bólu kryją się głosy krytyki, obojętności i odrzucenia – to one tworzą pułapki, z którymi zmagamy się przez całe życie.

ADHD to nie tylko nadpobudliwość

23.06.2025r

Gdy słyszysz „ADHD”, co widzisz? Bardzo możliwe, że obraz dziecka, które wierci się w szkolnej ławce, przerywa nauczycielowi i nie potrafi usiedzieć na miejscu. A może dorosłego, który ciągle gubi klucze i nie potrafi skupić się na jednym zadaniu?

ADHD to jednak znacznie więcej niż to, co widać. I często to, czego nie widać, sprawia największy trud.

ADHD, skrót, który nie oddaje rzeczywistości

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi – sama nazwa może wprowadzać w błąd. „Nadpobudliwość” kieruje myślenie w stronę osoby, która ma za dużo energii. Z kolei „deficyt uwagi” sugeruje kogoś, kto po prostu nie potrafi się skupić.

Tymczasem ADHD może wyglądać następująco:

  • Osoba, która w pracy potrafi spędzić trzy godziny w stanie hiperfokusu, zapominając o jedzeniu, ale rano nie wie, jak zacząć najprostsze zadanie.
  • Dorosły, który odkłada wszystko na ostatnią chwilę. Nie z lenistwa, lecz dlatego, że jego mózg potrzebuje presji, by w ogóle „uruchomić tryb działania”.
ADHD to nie tylko nadpobudliwość – to także cichy chaos, z którym codziennie mierzy się wiele osób, zwłaszcza kobiet.

Myśli automatyczne

11.06.2025r

Czy kiedykolwiek złapałeś się na tym, że w jednej chwili czujesz się dobrze, a za moment już nie? Zdarza się, że wystarczy jedno słowo, spojrzenie, czy sytuacja, by w naszej głowie uruchomiła się lawina emocji. Skąd się to bierze?

Dennis Greenberger w książce „Emocje ponad nastrojem” tłumaczy to przez myśli automatyczne – krótkie, spontaniczne myśli, pojawiające się w odpowiedzi na daną sytuację. Najczęściej nie jesteśmy ich nawet świadomi, ale mają one ogromny wpływ na to, co czujemy.

Przykład:

Wyobraź sobie, że podczas spotkania w pracy ktoś przerywa Ci w połowie wypowiedzi. Twoja automatyczna myśl może brzmieć:

  • „Nie szanują mnie.”
  • „Moje zdanie się nie liczy.”
  • „Znowu mnie ignorują.”

 

Jedna sytuacja – dwie myśli, dwa różne światy emocji.

W jakim jesteś trybie?

05.06.2025r

Każdego dnia nasze ciało podejmuje setki decyzji, które mają nas chronić, pobudzać do działania albo uspokajać. Za większość tych reakcji odpowiada autonomiczny układ nerwowy czyli nasz wewnętrzny system zarządzania, który działa niezależnie od naszej woli. To właśnie w nim znajdziemy dwa kluczowe „tryby operacyjne”: układ współczulny i układ przywspółczulny. To właśnie ich równowaga jest fundamentem zdrowia psychicznego oraz fizycznego.

 Układ współczulny – tryb „walcz albo uciekaj”

Układ współczulny aktywuje się wtedy, kiedy nasze ciało interpretuje wydarzenie jako zagrażające. Niezależnie od tego, czy to prawdziwe niebezpieczeństwo, jak nadjeżdżający samochód, czy stres przed rozmową o pracę, reakcja jest podobna.

Możemy wtedy zauważyć poniższe objawy:

  • przyspiesza oddech, tętno
  • wzrasta ciśnienie krwi,
  • mięśnie się napinają,
  • trawienie spowalnia
  • źrenice się rozszerzają
Grafika przedstawia dwie przeciwstawne reakcje autonomicznego układu nerwowego: po lewej stronie układ współczulny w trybie „walcz albo uciekaj” aktywujący ciało do działania w sytuacji stresu, a po prawej – układ przywspółczulny w trybie „odpocznij i zregeneruj się”, wspierający relaks, trawienie i powrót do równowagi.

Czy jesteś wobec siebie samokrytyczny

28.05.2025r

Samokrytycyzm – zmora dobrego samopoczucia

W życiu zdarzają się sytuacje, które wpływają na nasze samopoczucie. Może to być konflikt, popełnienie błędu, nieosiągnięcie celu, który sobie wyznaczyliśmy. Może też pojawić się nowa świadomość czegoś, z czym wcześniej nie mieliśmy kontaktu. Czasem ktoś potraktuje nas źle, a my przyjmujemy jego reakcję jako wyrocznię własnej wartości.

W takich momentach naturalne jest odczuwanie smutku, złości, wstydu czy poczucia winy. Te emocje są ważne, informują nas o tym, co nas boli, dlaczego nas boli i gdzie przebiegają nasze granice. Skłaniają do refleksji i zatrzymania się przy sobie.

To co istotne, to sposób, w jaki odpowiadamy na ten stan – czy będziemy siebie krytykować i „dowalać” sobie, wzmacniając trudne emocje, aż zaczną dominować nasz dzień lub dłuższy czas, czy może okażemy sobie życzliwość, zrozumienie i zaopiekujemy się sobą?

Grafika ukazuje wewnętrzną walkę – między samokrytyką, a współczuciem dla siebie

Granice w relacji terapeutycznej

22.05.2025r

Relacja z psychoterapeutą potrafi być niezwykle bliska, emocjonalna i wspierająca. Czasem pojawia się nawet myśl: „Czuję się z nią/nim jak z dobrym przyjacielem”. To bardzo naturalne odczucia – terapeuta słucha, rozumie oraz wspiera bez oceniania. Jednak psychoterapia nie jest zwykłą relacją – i właśnie dlatego jest tak skuteczna.

Psychoterapia to relacja profesjonalna. Oparta na empatii, zaufaniu i poczuciu bezpieczeństwa, ale nie jest tożsama z przyjaźnią. Terapeuta nie dzieli się swoim życiem prywatnym, nie komentuje Twoich postów, nie „wpada na kawę”. Czy to chłodne? Nie. To świadome, etyczne granice, stworzone właśnie po to, byś mógł/mogła czuć się w tej relacji bezpiecznie.

Relacja terapeutyczna opiera się na bezpiecznych granicach, które chronią Twoją przestrzeń do wzrostu i uzdrowienia.

Czym są schematy?

15.05.2025r

Termin schemat wywodzi się z integracyjnego podejścia psychoterapeutycznego znanego jako terapia schematów. Odnosimy się w nim do głęboko zakorzenionych przekonań i wzorców emocjonalnych, które powstały na bazie wczesnych doświadczeń życiowych – najczęściej w dzieciństwie. Są one jak psychiczne blizny, które wpływają na to, jak postrzegamy siebie, innych ludzi i świat wokół nas.

Czy kiedykolwiek zauważyłeś, że powtarzasz wzorce zachowań swoich rodziców? Że ból, którego próbowałeś uniknąć, ciągle wraca? A może wiążesz się z osobami, które – tak jak kiedyś Twoi bliscy – nie dają Ci poczucia bezpieczeństwa?
To właśnie działanie schematów – nieświadome odtwarzanie dawnych ran emocjonalnych w dorosłym życiu.

W obliczu takich doświadczeń, w dzieciństwie wykształcamy strategie przetrwania, które mają nas chronić przed cierpieniem. Niestety, choć były pomocne kiedyś, w dorosłości mogą działać przeciwko nam.

Kobieta odważnie wychodząca z cienia przeszłości – emocjonalnych ran, dziecięcych wspomnień i rodzinnych schematów – w stronę światła samopoznania, wolności i wewnętrznej siły.

Dlaczego czuję, że nie zasługuję na miłość?

7.05.2025r

Teresa jest w relacji z Frankiem, który spełnia wszystkie jej oczekiwania i potrzeby – jest czuły, zaangażowany, obecny. A jednak Teresa nie potrafi zaufać szczerości jego intencji ani przyjąć dobroci, którą oferuje. Choć na poziomie racjonalnym wie, że on jest „w porządku”, emocjonalnie coś ją odpycha.

Dlaczego tak się dzieje? Dlaczego czasami, mając u boku właściwego partnera, nie jesteśmy w stanie przyjąć miłości, na którą tak bardzo czekaliśmy?

W przypadku Teresy mamy do czynienia z dwoma głęboko zakorzenionymi schematami poznawczymi, opisanymi w terapii schematów Younga:
Nieufność/Skrzywdzenie oraz
Ułomność/Wstyd (poczucie bycia niegodnym miłości).

Teresa nieświadomie działa w oparciu o przekonanie:
„Nie zasługuję na miłość, więc jak ktoś może naprawdę być szczery wobec mnie?”

Rany, przez które Teresa dziś patrzy na siebie i świat, mają swoje źródło w dzieciństwie. Dorastała w emocjonalnie zaniedbującym środowisku…

Para w czułym uścisku, a w tle cień wewnętrznego dziecka, symbolizujący emocjonalne rany z przeszłości.

Czy złość jest zła?

30.04.2025r

Przywykliśmy dzielić emocje na „pozytywne” i „negatywne”. To jednak duże uproszczenie, które może prowadzić do błędnych wniosków. Każda emocja, niezależnie od tego, czy to radość, smutek, zmartwienie czy złość, niesie ze sobą ważny komunikat. Emocje są sygnałami – pokazują nam, co się w nas dzieje i co jest dla nas istotne

zdjęcie przedstawia zdenerwowaną kobietę otoczoną piorunami

''Chcę przestać odczuwać lęk…'' i dlaczego jest to niemożliwe

24.04.2025r

Czy lęk może służyć człowiekowi?

Lęk jest informacją z organizmu, że w danej sytuacji czujemy się zagrożeni. Naszym przodkom pomagał przetrwać przed walką na śmierć i życie, jednak w dzisiejszych czasach często uaktywnia się nawet w momentach, kiedy nie grozi nam realne niebezpieczeństwo. Zatem – czy lęk jest czymś złym? Czymś, czego powinniśmy się oduczyć? Pozbyć?

Lęk nie jest naszym wrogiem – to sygnał, który warto zrozumieć, by odzyskać nad nim kontrolę.

Dlaczego zmiana potrafi być trudnym doświadczeniem?

17.04.2025r

Dzisiaj o zmianie czyli nieuniknionym elemencie naszego życia. Zmiana może być sprzyjająca rozwojowi i szczęściu, ale często bywa też upstrzona wyzwaniami, trudnościami oraz mieszanymi uczuciami. To moment, w którym coś się kończy, a coś innego dopiero zaczyna – nie zawsze w sposób, który możemy przewidzieć czy kontrolować.

Zmiana bywa trudna, bo wiąże się z końcem tego, co znane, i wejściem w niepewność – ale to właśnie tam często zaczyna się nasz rozwój.

Wszystko musi iść zgodnie z moim scenariuszem, bo inaczej…

11.04.2025r

Świat się zawali? Nie będzie tak, jak bym chciał? A może nie będę czuł się wystarczająco bezpiecznie, bo coś mnie może zaskoczyć?

Mężczyzna trzymający sznurki sterujące globem symbolizuje próbę kontrolowania świata jako mechanizm obronny zrodzony z braku poczucia bezpieczeństwa w dzieciństwie.

Czego potrzebujemy, aby prawidłowo się rozwijać?

28.03.2025r

Jako dzieci jesteśmy zależni od rodziców, w tym od ich działań i decyzji dotyczących nas. Najważniejszym zadaniem naszych opiekunów jest spełnianie podstawowych potrzeb, które stanowią fundament zdrowego i prawidłowego rozwoju.

Ilustracja przedstawia sześć podstawowych potrzeb dziecka – bezpieczeństwo, autonomię, bliskość, autoekspresję, poczucie własnej wartości i racjonalne granice – które warunkują jego prawidłowy rozwój.

Skuteczne metody leczenia depresji: jak farmakoterapia i psychoterapia wspierają zdrowienie.

21.03.2025r

Leczenie depresji wymaga wszechstronnego podejścia, które może obejmować zarówno farmakoterapię, jak i psychoterapię. Leki przepisane przez psychiatrę często stanowią istotny element leczenia, jednak same w sobie mogą nie wystarczyć do osiągnięcia długoterminowej poprawy. Badania Dantona i DeNelsky’ego (1995) wykazują, że połączenie leczenia farmakologicznego z psychoterapią poznawczą daje najlepsze, najbardziej trwałe efekty

W ciepło oświetlonym pokoju terapeutycznym dwoje ludzi – terapeuta i klient – siedzi naprzeciwko siebie w miękkich fotelach, otoczonych roślinami i spokojną atmosferą sprzyjającą zaufaniu i rozmowie

Deprywacja emocjonalna - co to jest?

13.03.2025r

Deprywacją emocjonalną nazywamy stan, w którym potrzeby emocjonalne dziecka nie są systematycznie zaspokajane w trakcie jego dzieciństwa. Takie zaniedbanie prowadzi do powstania rany, która przenosi się na okres dorosłości. Objawia się to wew…

Porada psychologiczna, psychoterapia czy wizyta u psychiatry?

06.03.2025r

W zależności od potrzeb, wyróżnia się trzy główne formy wsparcia pomocowego.

Porada psychologiczna to spotkanie ukierunkowane na doraźną pomoc lub kierowanie do innych specjalistów, takich jak lekarz psychiatra, psychoterapia indywidualna, grupowa czy pogłębiona diagnoza. Liczba spotkań zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, a psycholog dostosowuje częstotliwość wizyt do jego sytuacji

Kim jest wewnętrzne dziecko?

25.02.2025r

Wewnętrzne dziecko – każdy z nas je ma, choć nie każdy je słyszy. A ono ma swoje potrzeby, płacze w kącie, w odległym zakątku twojego serca. Przykrywamy je codziennymi rolami. Te role – inaczej tryby, mogą współpracować z naszym wewnętrznym dzieckiem, ale mogą też działać obronnie, nie dopuszczając do głosu jego emocji i potrzeb. Nasza bohaterka, Nela, chroni się za trybem lekarki. Pracuje więcej niż ma sił, zapracowując się, by nie usłyszeć przykrych uczuć Małej Neli. Mała Nela tupie, płacze, prosząc o odpoczynek, a dorosła Nela, działając w trybie Wymagającego Rodzica, bierze jeszcze więcej nadgodzin i pracy do domu.

Nurty w psychoterapii

03.02.2025r

Nurt psychodynamiczny czy poznawczo – behawioralny?

Wiele osób jest zaskoczonych, że w ogóle istnieje wybór. Zacznijmy od podstaw – czym jest nurt psychoterapeutyczny?

Każdy psychoterapeuta na początku swojej drogi zawodowej wybiera podejście, które jest najbliższe jego wartościom i sposobowi pracy. Poszczególne szkoły psychoterapeutyczne różnią się metodami leczenia, jednak ich wspólnym celem jest pomoc pacjentowi w lepszym zrozumieniu siebie i poprawie jakości życia.

Jak budować satysfakcjonujące relacje z wnukami?

24.01.2025r

Czy zauważyliście, że świat wnuków jest zupełnie inny niż ten, w którym dorastaliście? Dużo się zmieniło, co może utrudniać znalezienie wspólnego języka, jednak bez obaw! Istnieje wiele sposobów, by budować więź z wnukami i znaleźć wspólne tematy.

Instytut Społecznego Rozwoju Sp. z o.o.

ul. Sobieskiego 11
40-082 Katowice

Nasi partnerzy